Hai tin tốt, một tin xấu


 

Kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã xuất hiện tín hiệu tích cực, biểu hiện ở một số điểm như CPI đang giảm dần, thặng dư cán cân thanh toán quốc tế, dự trữ ngoại hối cho dù còn mỏng nhưng cũng đã tăng thêm 1-2 tỷ USD. Nhưng nền kinh tế lại xuất hiện một rủi ro mới là vấn đề nợ xấu và thanh khoản của hệ thống ngân hàng (NH), dẫn đến rủi ro về thanh khoản chủ yếu do nợ xấu trong bất động sản (BĐS). Bên cạnh đó, một tin xấu khác là đầu năm 2012 lại có nhiều doanh nghiệp (DN) tuyên bố phá sản.

 

 

Kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã xuất hiện tín hiệu tích cực, biểu hiện ở một số điểm như CPI đang giảm dần, tháng 2 tăng 1,37% so với tháng trước và tăng 16,44% so với cùng kỳ năm ngoái, dự báo CPI của tháng 3 và 4 sẽ ở mức thấp khoảng trên dưới 1%, như vậy cả năm 2012 khả năng CPI sẽ kiểm soát được ở mức một con số. 

Thặng dư cán cân thanh toán quốc tế, dự trữ ngoại hối cho dù còn mỏng nhưng cũng đã tăng thêm 1-2 tỷ USD, tổng đầu tư cho nền kinh tế giảm, tháng 1/2012 xuất siêu…

Nhưng nền kinh tế lại xuất hiện một rủi ro mới là vấn đề nợ xấu và thanh khoản của hệ thống ngân hàng (NH), dẫn đến rủi ro về thanh khoản chủ yếu do nợ xấu trong bất động sản (BĐS). Hiện bong bóng tài chính cao gấp hai lần GDP.

Bên cạnh đó, một tin xấu khác là đầu năm 2012 lại có nhiều doanh nghiệp (DN) tuyên bố phá sản.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạc và Đầu tư, trong tổng số gần 600.000 DN đăng ký kinh doanh trên cả nước, tính đến hết năm 2011, đã có hơn 50.000 DN làm ăn thua lỗ, trong đó không ít DN giải thể, phá sản.

Còn theo số liệu từ Tổng Cục thuế, nợ thuế năm 2011 tiếp tục tăng 29,5% so với năm 2010 (năm 2010 tăng 17,9% so với 2009). Thậm chí, một công ty lớn như Hoàng Anh Gia Lai tiền thuế nợ lên cũng tới hàng trăm tỷ đồng….

Nguyên nhân được nêu ra là do sức tiêu thụ hàng hóa chậm, NH thắt chặt cho vay, nhiều DN chấp nhận nộp phạt để chiếm dụng tiền thuế làm vốn kinh doanh, việc thanh toán tiền hàng trong giao dịch mua bán giữa các bên còn chậm, nhằm mục đích chiếm dụng vốn lẫn nhau, dẫn đến tình trạng nợ đọng thuế.

Dù các giải pháp thoát khó có tính chất vĩ mô, nhưng những ý kiến của các chuyên gia kinh tế được DNSG ghi lại dưới đây cũng đề cập đến những việc làm cụ thể cho DN từng ngành nghề.

 


Ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại – Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính Tiền tệ Quốc gia: 
Tập trung đào tạo nhân lực 

– Trước nay, người ta nói nhiều đến tái cơ cấu, nhưng trên thực tế, muốn tái cơ cấu phải đảm bảo được các tiền đề như ổn định nền kinh tế vĩ mô, hình thành đồng bộ thể chế kinh tế thị trường, tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đến thời điểm này, tôi vẫn khẳng định chất lượng nguồn nhân lực là sức cạnh tranh dài hạn của một quốc gia cũng như của từng DN.

Như vậy, trong các ngành sản xuất công nghiệp, để giải quyết khó khăn trước mắt, tôi cho rằng, các DN nên chuyển từ một ngành công nghiệp gia công, lắp ráp sang phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.

Tham gia vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao trong mạng sản xuất và chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Qua đó, mở rộng thị trường, bảo đảm tăng trưởng.

Nông nghiệp vẫn là một lợi thế lớn của Việt Nam. Vì vậy, DN hoạt động trong lĩnh vực này sẽ có cơ hội vượt rào trong thời gian sớm nhất.

Nhưng để làm được, cần đầu tư cao hơn để phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới đa chức năng, tạo ra những mô hình sản xuất có năng suất cao, chất lượng tốt để chiếm lĩnh thị trường các nước mà nhu cầu ngày càng tăng khi nguồn cung đang ngày càng bị giới hạn.

Đối với các ngành dịch vụ, DN cần tập trung vào một số vấn đề như: ngoài các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh, dịch vụ tài chính, viễn thông cần tập trung phát triển các ngành có lợi thế khác.

Chẳng hạn, dịch vụ logistics gắn với dịch vụ thương mại, dịch vụ hàng hải, các dịch vụ làm thuê bên ngoài. Ngoài ra, dịch vụ y tế, giáo dục cũng là những lĩnh vực có triển vọng phát triển trong tương lai.

Vậy trong thời điểm khó khăn này, các DN xem xét việc phát triển mạnh các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao đảm bảo sự vận hành hiệu quả, an toàn của các dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ tài chính.

 


TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia: 
Giữa năm, lãi suất mới giảm 

– Những khó khăn của DN hiện tại đều xuất phát từ NH. Như vậy, tái cấu trúc hệ thống NH thương mại là cần kíp nhất. Bởi lẽ, nếu sự bất ổn của hệ thống NH kéo dài có thể làm giảm đầu tư tư nhân nội địa và đầu tư nước ngoài, áp lực tăng tỷ giá hối đoái có thể sẽ gia tăng.

Bên cạnh đó, vấn đề nhức nhối cũng cần giải quyết ngay đó là hàng tồn kho cuối năm 2011 tăng gây khó khăn cho sản xuất những tháng đầu năm 2012.

Vì vậy, trong lúc đợi hệ thống NH tái cấu trúc, các DN cần rà soát lại kế hoạch kinh doanh gắn với kế hoạch tài chính và sự vận động của dòng tiền. Cần tập trung vào những sản phẩm có khả năng tăng trưởng, tiêu thụ nhanh để thu hồi vốn sớm.

Ngoài ra, mở rộng thị trường nội địa, tăng xuất khẩu các mặt hàng có thể thay thế Thái Lan, xâm nhập thi trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Châu Phi…

Đặc biệt, tiến hành tái cấu trúc DN để nâng cao sức cạnh tranh. Nghĩa là DN cần nhận thức rằng chiến lược tăng doanh thu, lợi nhuận chỉ là kết quả cần đạt đến. Muốn đạt được mục tiêu này phải bắt đầu từ chiến lược nâng cao sức cạnh tranh để chiếm lĩnh thị trường.

Chú ý đào tạo nguồn nhân lực, đổi mới công nghệ để chuẩn bị hành trang cần thiết khi kinh tế thế giới vượt qua thời kỳ trì trệ.

Đến thời điểm này, lạm phát đã xuống nhưng lòng tin của người dân chưa có, cộng thêm thanh khoản của NH chưa được cải thiện nên lãi suất không thể giảm.

Như vậy, chừng nào chưa dứt điểm được chuyện thanh khoản của NH thì DN vẫn khó có thể vay vốn để sản xuất kinh doanh.

Với tính toán của tôi, dự báo phải từ tháng 6, lãi suất mới có thể xuống rõ ràng, nên các DN không thể ngồi chờ đợi mà phải tự thân vận động mới mong không bị phá sản.

 


TS. Trần Du Lịch – Ủy viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội: 
Cứu nơi nào có thị trường 

Trong các nguyên nhân khiến DN phải giải thể hay ngừng hoạt động, ngoài nguyên nhân khách quan thì còn có nguyên nhân chủ quan là năng lực quản lý của DN (trong đó có các NH thương mại cổ phần) còn yếu kém.

Nhìn rộng hơn, hạ tầng – thể chế – và nhân lực là ba nút cổ chai đang thắt chặt cơ thể kinh tế vĩ mô.

Nếu xét thực tế, khó khăn của năm nay khác hẳn so với khó khăn của năm 2011, nếu không nói là khó khăn hơn rất nhiều. Cụ thể, năm 2011, dù khó khăn nhưng DN vẫn có hai lợi thế là tăng xuất khẩu từ 22% lên 33% và ngành nông nghiệp được mùa được giá.

Sang năm 2012, khó khăn về vĩ mô vẫn còn đó nhưng hai lợi thế này lại không còn vì xuất khẩu trì trệ và nông nghiệp thì gặp dịch bệnh, thiên tai…

Như vậy, việc các DN đang phải chịu đựng vấn đề về thanh khoản vốn và lãi suất NH đã phát sinh hệ lụy rất lớn trong việc kinh doanh sản xuất của các DN trong nước. Theo tôi, trách nhiệm của Nhà nước là cần phải rã băng từ từ ở những DN có thể tác động.

Chẳng hạn, bất động sản (BĐS) và chứng khoán được cho là hai thị trường khó khăn nhất hiện nay thì phải có sự gắn kết với thị trường tiền tệ.

Thị trường chứng khoán và BĐS ảm đạm do hạn chế tín dụng nên cần có giải pháp để làm ấm hai thị trường này ngay trong năm 2012. Dù ở quy mô nào thì hai thị trường này luôn là tín hiệu lạc quan hay bi quan của bức tranh kinh tế vĩ mô.

Thực ra, hệ quả của sự yếu kém về quản lý dẫn đến tình trạng đầu cơ thái quá trong giai đoạn 2006 – 2007 mà hệ luỵ của nó vô cùng to lớn, kéo dài cho đến nay vẫn chưa có giải pháp khắc phục có hiệu quả.

Cụ thể, đặc điểm lớn nhất của hai thị trường này là do đầu cơ thái quá nên làm méo mó toàn bộ cung cầu. Do vậy, để sửa chữa sai lầm, Chính phủ cần có ngay một chính sách tín dụng hướng vào chỗ nào đang có thị trường để cứu.

Một khi BĐS và thị trường chứng khoán phục hồi, các khoản nợ xấu tại NH cũng được thanh toán, như thế thanh khoản được cải thiện thì việc giảm lãi suất cho vay là chuyện đương nhiên.

Với tôi, bí quyết đầu tư của việc kinh doanh BĐS chỉ là chọn đúng vị trí và sử dụng tiền của người khác.

Như vậy, những DN không có tầm nhìn chiến lược tốt về vị trí cũng như phân khúc thì đành chịu, còn những DN đang đi đúng hướng phát triển ở phân khúc trung bình thì Chính phủ chắc chắn sẽ thông vốn để dự án hoàn thành.

Nói điều này để thấy rằng các DN BĐS muốn tồn tại vượt qua giai đoạn khó khăn này cần phải tự mình tái cấu trúc lại mục tiêu kinh doanh của mình sao cho phù hợp với cung cầu của thị trường.

 

Viện Nghiên cứu Toàn cầu Mckinsey (McKinsey Global Institute) vừa công bố nghiên cứu “Đưa kinh tế Việt Nam lên tầng cao hơn” (Taking Vietnam’s economy to the next level) nhấn mạnh tới các yếu tố vĩ mô và chính sách quản lý của Việt Nam.

McKinsey đã khen ngợi thành tích của kinh tế Việt Nam cho đến năm 2010, trước khi cảnh báo rằng Việt Nam cần phải nỗ lực cải tiến năng suất lao động nếu muốn duy trì thành quả tăng trưởng đã qua.

McKinsey đề ra cho Việt Nam bốn ưu tiên cải cách về chính sách:

-Thứ nhất là sửa sai để bảo đảm ổn định vĩ mô.

-Thứ hai là tăng cường các thành tố của năng suất, là giáo dục và hạ tầng cơ sở, với sự nhấn mạnh về hiệu năng và minh bạch trong giáo dục và đào tạo và về hạ tầng cơ sở cho kỹ nghệ du lịch.

-Thứ ba là định lại nghị trình kinh tế theo hai hướng là phải có phối hợp và tập trung vào một số ngành công nghiệp.

-Thứ tư là phải tiếp tục cải cách vai trò và khả năng của chính phủ để có thể áp dụng một chính sách tinh tế hơn.

 

 

QUỲNH CHI

http://doanhnhansaigon.vn

Thank for your comments

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s